Την 29η Ιανουαρίου 1941 απέθανε ο Πρωθυπουργός της Ελλάδας και Μέγας Κεφαλλήν Ιωάννης Μεταξάς. Έχει συνδέσει το όνομά του με το ιστορικό και ανεπανάληπτο ΟΧΙ, στο ιταμό τελεσίγραφο του Ιταλού δικτάτορα Μουσολίνι για υποταγή της Ελλάδας στη χώρα του.
Ο Ιωάννης Μεταξάς γεννήθηκε το 1871 στην Ιθάκη απο γονείς Κεφαλλήνες .Ο πατερας του υπηρετούσε ώς έπαρχος τότε εκεί . Σε ηλικία 14 ετών, το 1885, εισήλθε στη Στρατιωτική Σχολή των Ευελπίδων, από την οποία απεφοίτησε το 1892 ως Ανθυπολοχαγός Μηχανικού. Κατά τη διάρκεια της στρατιωτικής σταδιοδρομίας του φοίτησε στην Πολεμική Ακαδημία του Βερολίνου, όπου απέσπασε ιδιαίτερες διακρίσεις. Υπηρέτησε στο Επιτελείο του Αρχιστρατήγου και Διαδόχου Κωνσταντίνου στον Α΄Βαλκανικό Πόλεμο, υπασπιστής και στρατιωτικός σύμβουλος του Ελευθερίου Βενιζέλου. Η θέση του να υποστηρίξει την άποψη του Βασιλέως Κωνσταντίνου περί αυστηρής ουδετερότητας κατά τον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο στην σύγκρουσή του με τον Πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο, μια αρνητική, όπως αποδείχθηκε θέση, αποτέλεσε την αρχή του τέλους της στρατιωικής του σταδιοδρομίας. Δύο όμως απόψεις-θέσεις, η πρότασή του για μη συμμετοχή της Ελλάδας στην εκστρατεία των Συμμάχων κατά της Καλλιπόλεως τον Α΄Παγκόσμιο Πόλεμο, κατά την οποία υπέστησαν ταπεινωτική ήττα, και η αποφυγή της εκστρατείας του Ελληνικού Στρατού στη Μικρά Ασία, που κατέληξε στη Μικρασιατική Καταστροφή, αποδεικνύουν τη στρατηγική διορατικότητά του.
Την 12η Οκτωβρίου 1922 άρχιζε η επίσημη ενασχόληση του Ιωάννου Μεταξά με τα πολιτικά δρώμενα της Ελλάδας με την ίδρυση του κόμματος των Ελευθεροφρόνων. Από τότε μέχρι και την 4η Αυγούστου 1936 παρατηρείται στην Ελλάδα μία δυσλειτουργία των πολιτικών συστημάτων, η οποία οφείλεται στην ανομοιογένεια, οικονομική ανισορροπία και έλλειψη της αναγκαίας συνοχής μεταξύ των διαφόρων αστικών στρωμάτων. Πολλαπλές πολιτικές ανακατάξεις και εντάσεις λαμβάνουν χώρα. Η μία κυβέρνηση διαδέχεται την άλλη και το ένα στρατιωτικό κίνημα διαδέχεται το άλλο. Τίποτα δεν είναι σταθερό. Σε πολιτικό επίπεδο το χαρακτηριστικό γνώρισμα της περιόδου αυτής είναι η διαμάχη των Βενιζελικών με τους Αντιβενιζελικούς, μια διαμάχη του συνεχιζόμενου Εθνικού Διχασμού. Ο Θεόδωρος Πάγκαλος, ο Γεώργιος Παπανδρέου, ο Γεώργιος Κονδύλης, ακόμα και ο Νικόλαος Πλαστήρας και ο Ελευθέριος Βενιζέλος δεν απέρριπταν την εγκαθίδρυση μιας δικτατορίας υπό ορισμένες προϋποθέσεις και για περιορισμένο χρόνο. Την ίδια περίοδο εμφανίζονταν στον καθαρό ουρανό της Ευρώπης τα πρώτα σύννεφα του επερχόμενου πολέμου.
Μέσα στο νοσηρό και ασταθές αυτό πολιτικό και οικονομικό κλίμα απέθανε τη 13η Απριλίου 1936 από καρδιακή προσβολή ο Πρωθυπουργός της χώρας Κωνσταντίνος Δεμερτζής και ο Βασιλεύς Γεώργιος ο Β΄ ανέθεσε την πρωθυπουργία στον μέχρι τότε Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης Ιωάννη Μεταξά. Η νέα Κυβέρνηση έλαβε τη 30η Απριλίου 1936 ψήφο εμπιστοσύνης με ψήφους 241 υπέρ και 16 κατά για διακυβέρνηση της χώρας μέχρι το Σεπτέμβριο του ιδίου χρόνου. Τα αιματηρά γεγονότα του Μαΐου του 1936 στη Θεσσαλονίκη με ευθύνη του ΠΑΜΕ(ΚΚΕ), οι κινητοποιήσεις των εργαζομένων, το συνεχιζόμενο νοσηρό κλίμα στην πολιτική και κοινωνική ζωή της χώρας, σε συνδυασμό και με τα ανήσυχα γεγονότα στην Ευρώπη, οδήγησαν τον Ιωάνννη Μεταξά στην επιβολή τη 4η Αυγούστου 1936 δικτατορικού καθεστώτος, με την υποστήριξη του Βασιλέως και χωρίς καμιά συμμετοχή των Ενόπλων Δυνάμεων.
Πλούσιο το έργο στον οικονομικό και κοινωνικό τομείς. Συγκεκριμένα ελήφθησαν σοβαρά φιλεργατικά μέτρα, μέτρα τόνωσης του αγροτικού τομέα, αναδιοργάνωσης της κρατικής μηχανής, του εκσυγχρονισμού της Δικαιοσύνης με την αναθεώρηση του Αστικού Κώδικα και του Στρατιωτικού Ποινικού Κώδικα, αναβάθμισης των τεχνών, αλλά και της οικονομικής ανάπτυξης. Στα θέματα της Εξωτερικής Πολιτικής και Εθνικής Άμυνας το έργο του Μεταξά υπήρξε κολοσσιαίο. Με την προσωπική διεύθυνση του Υπουργείου Εξωτερικών κατόρθωσε, χωρίς να προκαλέσει αντιθέσεις και ανταγωνισμούς με τις γειτονικές χώρες, να προετοιμάσει τη χώρα για τον επερχόμενο πόλεμο, τον οποίον έβλεπε ως βέβαιο, τη στιγμή που άλλοι ηγέτες της Ευρώπης πίστευαν ότι δεν θα συμβεί.
Στο τομέα της άμυνας της χώρας έγιναν αληθινά θαύματα. Οι Ένοπλες Δυνάμεις αναδιοργανώθηκαν, αντικαταστάθηκαν τα παλαιά είδη οπλισμού με σύγχρονα είδη, αναθεωρήθηκαν τα διάφορα σχέδια επιστρατεύσεως, επιχειρήσεων και Διοικητικής Μέριμνας και κατασκευάσθηκαν ισχυρά έργα οχύρωσης και οργάνωσης κατά μήκος της Ε/Β Μεθορίου, της γνωστής γραμμής «Οχυρών Μεταξά» και Ε/Α Μεθορίου. Με αυτήν τη προετοιμασία της χώρας η Ελλάδα πανέτοιμη από στρατιωτικής πλευράς αντιτάχθηκε στη πανίσχυρη Ιταλία και σημείωσε την πρώτη Συμμαχική νίκη.
Αυτή ήταν εν ολίγοις η προσωπικότητα του Ιωάννου Μεταξά. Ο θάνατός του την 29η Ιανουαρίου 1941, διαρκούντος του Ελληνο-Ιταλικού Πολέμου, προκάλεσε βαθειά θλίψη και ανησυχία στον Ελληνικό Λαό. Στα αρχεία σώζονται γράμματα και τηλεγραφήματα, τα οποία εκφράζουν τα συναισθήματα αυτά και δεν μπορεί να ισχυρισθεί ο οποιοσδήποτε ότι ήταν ενορχηστρωμένα. Ο Πρωθυπουργός Ιωάννης Μεταξάς έφθασε στο ακρότατο σημείο της Δόξας του. Έγινε ο Γιάννης. Στο στρατιωτικό νοσοκομείο ο τραυματίας στρατιώτης είχε γείρει στο προσκέφαλό του βαρύς και όταν η αδελφή νοσοκόμος τον ερώτησε τι θέλει, εκείνος της απάντησε χωρίς δισταγμό: Θέλω τον Γιάννη!
Για την αναγνώρισή του και από τους αντιπάλους του:
1. Διαβάζουμε την πρώτη στροφή από το ποίημα του Χρ. Χρηστίδη, που είχε δημοσιευθεί στις 16 Νοεμβρίου 1940: “Τώρα που η φήμη δουλεύει και υφαίνει τον θρύλο, Που η μορφή σου θα ντύση με τήβεννο δόξας. Δύσπιστοι, χθες ή κι εχθροί σου ζητούμε τη χάρι, Την προσφορά μας εδώ να σου φέρωμε τώρα, Και να σου πούμε, σαν άντρες, κι εμείς: Είχε δίκιο”.
2. Ο αριστερός δημοσιογράφος και ιστορικός Σπύρος Λιναρδάτος έγραψε: “Έγινε από την φορά της ιστορίας ηγέτης του Ελληνικού Λαού”.
3. Ο αριστερός δημοσιογράφος Ιωάννης Βούλτεψης στο βιβλίο του “Συναγωνιστής Ακέλας” έγραψε: “Το ΟΧΙ δεν το είπε ο Ζαχαριάδης, ούτε ο Λαός, το είπε ο άνθρωπος με τις πιτζάμες…”.
ΕΠΙΛΟΓΟΣ.
Είτε μας αρέσει, είτε δεν μας αρέσει, ο Ιωάννης Μεταξάς υπήρξε ένα ιστορικό πρόσωπο με πάρα πολλά θετικά στοιχεία για την Ελλάδα και η ιστορία δεν παραχαράσσεται και ούτε παραγράφεται. Πολλοί ιστορικοί και μελετητές ισχυρίζονται με ακλόνητα επιχειρήματα ότι διαφορετική θα ήταν η πορεία της Ελλάδας, μετά τον Ελληνο-Ιταλικό Πόλεμο, εάν δεν απέθανε. Σήμερα 81 χρόνια μετά το θάνατό του, ας μην είμαστε μικρόψυχοι. Ύστερα από τόσα χρόνια ας αναγνωρίσουμε την προσφορά του προς την Πατρίδα και ας ξαναδώσουμε αυτό, που του ανήκει. ΑΙΩΝΙΑ ΤΟΥ Η ΜΝΗΜΗ.
Βαγγέλης Μαζαράκης
LEAVE A COMMENT