Ο φίλος και συνάδελφος θωρακοχειρουργός στη Λάρισσα Νίκος Δεσιμόνας εκδηλώνει την επιθυμία να κατέβει στις εκλογές με το ΠΑΣΟΚ και προγραμματίζει ομιλία με θέμα γιατρός και πολιτική στα πλαίσια του εμπλουτισμού της συζήτησης καταθέτω και ένα σχετικό δικό μου άρθρο.
Αναρωτιόμουν συχνά, σχεδόν από τα φοιτητικά μου χρόνια: τι είναι εκείνο που κάνει κάποιον να στρέφεται προς την πολιτική; Είναι φιλοδοξία; Ανάγκη για εξουσία; Αντίδραση σε αδικία; Ή μήπως κάτι βαθύτερο; Για μένα, η απάντηση ήρθε μέσα από την ιατρική. Όσο περισσότερο εμβάθυνα στον άνθρωπο ως γιατρός —όχι μόνο στο σώμα του, αλλά και στις συνθήκες που διαμορφώνουν την υγεία και την ασθένειά του— τόσο περισσότερο καταλάβαινα ότι ο «πολίτης» δεν είναι παρά μια νομική προβολή του ανθρώπου. Και πως η πολιτική, αν θέλει να είναι ουσιαστική, πρέπει να βλέπει τον άνθρωπο όπως τον βλέπει η ιατρική: ολιστικά. Δεν είναι καθόλου τυχαίο ότι οι περισσότεροι πολιτικοί προέρχονται από τον χώρο της νομικής. Η Βουλή νομοθετεί, και οι νομικοί είναι εξοικειωμένοι με τον λόγο, με τους θεσμούς, με τις διαδικασίες. Μαθαίνουν να μιλούν —και αυτό είναι κάτι που θα έπρεπε να μαθαίνουν όλοι, αν η ρητορική εξακολουθούσε να διδάσκεται όπως στην αρχαία Ελλάδα. Οι οικονομολόγοι, επίσης, έχουν ρόλο: τα οικονομικά αγγίζουν άμεσα τη ζωή των πολιτών. Είναι επιστήμονες του πλαισίου.
Αλλά ο γιατρός δεν ασχολείται με το πλαίσιο. Ασχολείται με την ουσία. Βλέπει τον άνθρωπο από κοντά, στο κρεβάτι, στον φόβο, στη μοναξιά του, στα αδιέξοδά του. Αν υπάρχει επάγγελμα που καλείται να κατανοήσει το άτομο στην πιο ευάλωτη μορφή του, αυτό είναι η ιατρική. Και αν υπάρχει πολιτική που να αξίζει να λέγεται τέτοια, θα πρέπει να ξεκινά από αυτήν τη γνώση: του ανθρώπου ως ολότητας. Υπάρχουν παραδείγματα. Ο Σαλβαδόρ Αλιέντε στη Χιλή, γιατρός. Ο Ερνέστο «Τσε» Γκεβάρα, επίσης γιατρός. Δυο άντρες με ριζικά διαφορετικές ιστορικές διαδρομές, αλλά κοινό υπόβαθρο: γνώριζαν τον σωματοψυχικό πυρήνα του ανθρώπου. Ήξεραν από πού πηγάζει η αξιοπρέπεια και πώς πληγώνεται. Και αυτό το κουβάλησαν στην πολιτική τους δράση. Υπάρχουν και σκοτεινά παραδείγματα —ο Κάρατζιτς, γιατρός κι αυτός. Μια υπενθύμιση ότι η επιστήμη από μόνη της δεν είναι εγγύηση ήθους. Αλλά είναι βάση. Είναι γείωση. Και μπορεί να λειτουργήσει ως πυξίδα, αν υπάρχει αξιακός προσανατολισμός.
Με αυτές τις σκέψεις θέλω να προλογίσω και τη δική μου ενασχόληση με την αυτοδιοίκηση. Δεν ήταν ποτέ για μένα χώρος προσωπικής προβολής. Ήταν προέκταση της ιατρικής μου ιδιότητας, μια άλλη μορφή φροντίδας. Όχι μόνο του ατόμου, αλλά του δημόσιου χώρου, του κοινού τόπου, της συλλογικής καθημερινότητας. Ένας γιατρός στην πολιτική δεν φέρνει μόνο τεχνογνωσία· φέρνει συμπόνια. Και ίσως αυτή να είναι η πιο παραγνωρισμένη αλλά και πιο αναγκαία πολιτική αρετή. Η πολιτική του μέλλοντος ή μάλλον, η πολιτική που έχει μέλλον δεν μπορεί να είναι ψυχρή διαχείριση. Πρέπει να είναι πράξη ενσυναίσθησης. Και γι’ αυτό πιστεύω ακράδαντα πως η ιατρική, όταν διατηρεί το ανθρώπινο πρόσωπό της, μπορεί να λειτουργήσει ως το πιο ελπιδοφόρο υπόβαθρο για έναν πολιτικό που θέλει να υπηρετεί, κι όχι να κυβερνά.
Ευάγγελος Παύλος Ευαγγελάτος
LEAVE A COMMENT