Η αγορά έχει τις λύσεις αρκεί να της επιτραπεί να μιλήσει

Η Ελλάδα βιώνει μια βαθιά και παρατεταμένη στεγαστική κρίση. Οι τιμές των ενοικίων είναι εκτός ελέγχου, η προσφορά κατοικίας δεν καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες, και η ανανέωση του οικιστικού αποθέματος προχωρά με ρυθμούς χελώνας.
Και όμως λύση υπάρχει. Όχι θεωρητικά. Πρακτικά. Αλλά για να βρεθεί, η Πολιτεία πρέπει να σταματήσει να σχεδιάζει μόνη της και να αρχίσει να ρωτά την αγορά. Όχι γενικά και αόριστα. Συγκεκριμένα: τους ανθρώπους που χτίζουν, νοικιάζουν, επενδύουν, κατοικούν. Η Πολιτεία σχεδιάζει ερήμην της πραγματικότητας. Στην Ελλάδα το κράτος έχει διαχρονικά την τάση να ρυθμίζει «από πάνω»: με νόμους, εγκυκλίους, περιορισμούς και εξαγγελίες. Δεν έχει, όμως, καμία θεσμοθετημένη διαδικασία διαλόγου με την αγορά ακινήτων. Δεν καλεί τους επαγγελματίες του χώρου να συμμετάσχουν σε αποφάσεις. Δεν χαρτογραφεί τις ανάγκες με πραγματικά δεδομένα. Δεν συνυπολογίζει τη γνώση των ανθρώπων του πεδίου. Ενίοτε δε απαξιεί να συμμετάσχει και όταν η αγορά την καλεί σε διάλογο Αποτέλεσμα; Ρυθμίσεις που αποτυγχάνουν ή αυτοαναιρούνται.
Προγράμματα που δεν πιάνουν τόπο.
Φορολογικά μέτρα χωρίς λογική και ανταποδοτικότητα.
Πολεοδομικοί περιορισμοί που λειτουργούν ως αντικίνητρα.
Η αγορά έχει τις λύσεις αρκεί να της επιτραπεί να μιλήσει. Η αγορά δεν είναι ο εχθρός, όπως αντιμετωπίζεται συχνά. Είναι σύμμαχος στη λύση του προβλήματος εφόσον της δοθεί λόγος. Η στεγαστική κρίση δεν είναι τεχνικό αδιέξοδο. Είναι πολιτική και θεσμική επιλογή να μην αξιοποιείται η εμπειρία και η γνώση της αγοράς. Όσο η Πολιτεία συνεχίζει να σχεδιάζει μόνη της, χωρίς ουσιαστικό διάλογο, θα αποτυγχάνει και οι πολίτες θα πληρώνουν το κόστος. Αν θέλουμε ρεαλιστικές, εφαρμόσιμες λύσεις, το πρώτο βήμα είναι ξεκάθαρο: Ρωτήστε την αγορά. Ακούστε την. Σχεδιάστε μαζί της.

Λευτέρης Ποταμιάνος